X
تبلیغات
کودکان پیش دبستانی - بازی

کودکان پیش دبستانی

شرح حال مربیان پیش دبستان کشور

بازی ، اهمیت آن و اسباب بازی

 

از آنجایی که کودکان بيشترين ساعات بيداري خود را به بازي و فعاليت مي پردازند. انتخاب بازي و اسباب بازي براي آنها بسيار مهم است . عواملي چون تفاوتهاي فردي، ميزان سلامتي، سطح رشد جسمي و حرکتي، بهره هوشي، جنسيت، خلاقيت، فرهنگ خانواده و موقعيت جغرافيايي در انتخاب نوع بازي کودکان دخالت دارند.
بر همين اساس بازي به انواع گوناگون تقسيم مي شودکه در بازی درمانی کاربرد بسزایی دارد :
1- بـــازي هاي جسمــــي : از قديمي ترين نوع بازيهاست، معمولا به ابزار مخصوص نيازمند است ، هم به صورت انفرادي یا گروهي انجام مي شود، براي مصرف انرژي اضافي بدن و نجات يافتن از خستگي و کسالت بسيار مفيد است و رفتارهاي ناآرام و پرخاشگري توأم با عصبانيت کودک را کاهش مي دهد.
۲- بــــازي هاي تقليــــــدي : کودک به تقليد نقش هايي مي پردازد که آنها را باور کرده است. معمولاً بهترين شخصيت ها براي شروع ايفاي نقش ، والدين، برادران ، خواهران و دوستان هستند. کودک از ايفاي نقش آنان لذت برده و تجربه کسب مي کند. .
۳- بـــازي هاي نمايشــــي : کودک در تقليد از بزرگترها از لباس و وسايل مخصوص آنها نيز استفاده مي کند.
۴- بــــازي هـــــاي نمــــادي: زماني که کودک دستيابي به ابزار و وسايل مورد نياز خود را غيرممکن مي بيند، نيازها و آرزوهاي خود را با استفاده از وسايل نمادين و از طريق بازي بيان مي کند.
۵- بــــازي هاي آمــوزشـــي : مهمترين وسيله آموزش کودک ، استفاده از وسايل بازي مناسب است، بازي هاي آموزشي موجب تقويت حواس،افزایش توجه و تمرکز ، رشد قواي ذهني و اجتماعي کودک مي شوند، به شرط آن که سعي کنيم کنترل اصلي بازي در اختيار کودک باشد و جهت و مسير آن را او تعيين کند.
۶- بــــازي هاي خلاقانه : کودک از طريق به وجود آوردن چيزي، عقايد و احساساتش را اظهار مي کند ، مانند نقاشي و کارهای هنری و يا استفاده از لغات که او را قادر مي سازد تا در آينده داستان شعر و نمايشنامه بنويسد.کودکان باید به مجموعه ای از بازی های جسمی، اجتماعی، عاطفی و ذهنی بپردازند. هنگامی که فقط یکی از بازی ها را انجام می دهند(مثلاً بازی های رایانه ای) از رشد اجتماعی، جسمی و عاطفی محروم شده و احتمال بروز عصبانیت و پرخاشگری در آنها افزایش می یابد.
بسياري از کارشناسان بر اين باورند بهترين و مناسب ترين اسباب بازي براي کودکان به ويژه در سنين پيش دبستاني، اسباب بازي هاي آموزشي است چرا که اين گروه از اسباب بازي ها موجب پرورش تفکرو تخيل، سرگرمي، لذت و مهمتر از همه يادگيري در کودک شده وی را با مفاهيم و دنياي پيرامون آشنا مي کند. از طرفی ، اسباب بازي بايد از ايمني و کيفيت لازم برخوردار باشد.
به اعتقاد انجمن جهاني تعليم و تربيت دوران کودکي " اگر اسباب بازي هاي کودکان به دقت انتخاب شوند، موجب ارتقاي کيفيت بازي و رشد کودک مي شوند."
روانپزشکان کودک معتقدند که اسباب بازي هاي آموزشي، نقش بسزايي در رشد کودکان پيش دبستاني ايفا
مي کند و موجب بالا رفتن هوش، مهارتهاي اجتماعي و رفتارهاي احساسي –عاطفی کودکان مي شود.
به طور کلي اسباب بازي هاي آموزشي دو هدف عمده دارند:

  • سرگرمي
  • توسعه مهارتهاي کودکان.

اولين هدف کاملا روشن است. کودکان دوست دارند که بازي کنند. بنابراين تمام اسباب بازيها به انضمام اسباب بازيهاي آموزشي، براي کودکان جنبه سرگرمي دارند مگر اينکه کودک، خود تمايلي به بازي کردن نداشته باشد. دومين هدف اسباب بازي هاي آموزشي یعنی توسعه مهارتهاي کودکان براي همگان کاملا واضح و روشن نيست. بطور مثال اينگونه اسباب بازي ها اين شانس را به کودک مي دهند که دنياي اطراف را کشف کرده و دامنه دانستني هاي خود را افزايش دهند .
خميربازي وگل رس از جمله اسباب بازیهایی هستندكه كودك مي تواند با آنها خلاقيت ونوآوري خودرابه نمايش بگذارد. كودك دوست دارد با خمير وگل بازي كند و آنها را به صورتهاي مختلف دربياورد.
خمیرِ بازی (Play-Doh)
خمیرِ بازی، ماده نرم و شکل‌پذیری است که برای بازی بچه‌ها در خانه یا مدرسه استفاده می‌شود. اجزای اصلی خمیر بازی
آرد، آب، نمک طعامو سایر افزودنی‌ها است. به بازی با این نوع خمیر، «خمیربازی» گفته می‌شود.خمیر بازی برای اولین بار در آمریکا و برای تمیزکردن کاغذ دیواریتولید شد. در دهه ۱۹۵۰ (میلادی)و با یافتن کاربرد آن به عنوان وسیله‌ای مناسب برای بازی کودکان، به سرعت بازارهای کشور آمریکا را فتح کرد.
برای بسیاری از کودکان بازی با گل رس یا خمیر بازی اولین تجربه سه بعدی هنری می باشد . در هنگام بازی با گل رس یا خمیر بازی انگشتان کودک تماس مستقیم با مواد دارد . کار کردن با گل رس یا خمیر باعث می شود مقداری از حالات مختلف ( برای مثال خشونت ) کودک به ماده منتقل شود .از طرفی کودک با خمير بازي روياها و علايق خود را بروز مي دهد .کمک به افزایش حس عمقی و لامسه دست ، افزایش قدرت و بهبود حرکات ظریف دستو افزایش هماهنگی چشم و دست ، افزایش توجه و تمرکز ، رها کردن اندروفین در خون و کمک به بهبود سیستم ایمنی و گردش خون ،پرورش قوه ابتکار و خلاقیت، پرورش قوة تخیل و تفکر، افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس ،بهبود مهارتهای حل مشکل ، کنترل رفتارهای خشونت آمیز و استرس زا و ایجاد امنیت و آرامش از فوائد بازی با خمیر و گل رس است.

ADHDبر حیطه های متعددی از فعالیت کودک از جمله :سرعت و میزان کار ، درک دستورات شفاهی ، پردازش فکر ، توجه و تمرکز ، مشکلات حافظه ، ایجاد ارتباطات صحیح بین آموخته ها ، رمز گشایی و رمزگردانی ، نظم و انضباط ، سازماندهی ، درک روابط فضایی و هماهنگی چشم و دست اثر می گذارد.در یک بررسی که توسط سایت آموزش ،توجه و تمرکز مرکز کاردرمانی رشد تحت نظارت حسین ربوبی در مورد فعالیتهای مفید درکودکان مبتلا به اختلال نقص توجه همراه با بیش فعالیانجام گردید مشخص شد که خمیر بازی در زمینه رفع یا تخفیف مشکلات حافظه ، توجه ، تمرکز ، درک روابط فضایی ،بهبود حرکات ظریف دستهماهنگی چشم و دست ، سازماندهی، تخلیه هیجانی و آرامش بصورت مستقیم یا غیر مستقیم اثر بسزایی دارد .بطور مثال درکودکی که به علت وجود رفتار تکانشیبه ظاهرپرخاشگر و خشن است و در جایی که اذیت کردن ، کتک زدن ، و یا پرتاب کردن شیئی بطرف سایرین قابل قبول نیست وی می تواند خمیر را بکوبد آن را به روی میز بیاندازد ، آنرا خم کند و البته این کارها اعمال خراب کننده نیستند زیرا دوباره می توان خمیر را به صورت اول در آورد .بازي با خمير و گل براي كودك آرامبخش است. كودك مي تواندخمير را دستمالي كند چنگ بزند فشار دهد در آن حفره ايجادكند. آنرا پهن كند. اشياءكوچك رادرآن پنهان كند و سپس پيداكند.

وی از گل رس و يا خمير بازي براي ساختن انسان، حيوان، درخت و اشياء ديگر استفاده می کند . مي توان همراه خمير وگل به كودك اشيائي مثل دكمه، مداد، سکه یا چوب بستني وغيره داد تابجاي چشم ودست پاي آدمك خميري بكار گيرد..
در بررسی که در گروه آموزشی مرکز کاردرمانی رشد تحت نظارت دکترابراهیم پیشیاره و توسط حسین ربوبی در مورد خمیر بازی کودکان انجام شد مشخص گردید : براي كودكان سه ساله نهايتا 30 دقيقه بازي با خمير كافي است ودرسنين بالاتر با توجه به علاقمندي كودكان اين زمان افزايش مي يابد. بعد از بازي باخمير براي شستن دستهابه كودك تذكر دهيد.در جلسات مشاوره و آموزش به خانواده ها که در مرکز کاردرمانی رشد برگذار می شود به والدین دو نوع روش تهیه خمیر بازی آموزش داده می شود:
روش اول : ابتدا این مواد را به مقدار ذکر شده فراهم کنید: آرد سفید 4 دسی لیتر ،نمک 2دسی لیتر ،زاج سفید 2 قاشق غذا خوری ،آب جوش 5 دسی لیتر ، روغن مایع 2 تا 3 قاشق غذا خوری و رنگ خوراکی . سپس آرد سفید و زاج سفید را با هم خوب مخلوط کنید .بعد آب را جوش آورده ،روغن مایع و رنگ خوراکی را در آب بریزید ونهایتا مخلوط آرد و زاج سفید را در آب بریزید وخوب هم بزنید . متاسفانه کودک نمی تواند با این خمیر شیئی درست کند که برای همیشه باقی بماند.

در روش دوم خمیری معرفی می شود که مانند گل رس بعد از مدتی خشک و قابل رنگ کردن می شود .ابتدا دو فنجان آرد را با یک فنجان نمک و یک فنجان آب و دو قاشق غذا خوری روغن مخلوط کرده و سپس آن را مالش دهید تا بصورت خمیر در آید و سپس به آن رنگ اضافه کنید .توجه داشته باشید . هرچه بیشتر مالش دهید خمیر کمتر در هنگام خشک شدن ترک می خورد.

در انتها به یاد داشته باشید مشارکت کودک در تهیه و ساخت خمیر بازی در نوع خود برای وی تجربه ای مفید ولذت بخش است.

                                   نوشته شده توسط: حسین ربوبی ( سایت مرکز کار درمانی رشد)


برچسب‌ها: بازی, اهمیت آن و اسباب بازی
+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم آذر 1390ساعت 22:54  توسط مربیان پ-دبستان   |